Blog - obrazek tytułowy24-10-2022 09:02Acta gratiosa z Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie już dostępne na stronie!Zgodnie z harmonogramem projektu, w grudniu 2021 na stronie udostępniono pierwsze materiały pochodzące z zasobów Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie oraz Archiwum Archidiecezji Lwowskiej. W październiku 2022 roku dołączył do nich zespół Acta gratiosa z Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie. Zbiór ten, opracowywany w ramach projektu Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej, obejmuje 15 jednostek.więcej... Blog - obrazek tytułowy04-10-2022 15:15Dni Otwartych Funduszy Europejskich coraz bliżej!W ramach kolejnej edycji DOFE zapraszamy do Pracowni Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków UPJPII, gdzie 7 października o godzinie 17:00 odbędzie się spotkanie „W nowoczesnej pracowni digitalizacji”. Będzie ono przeznaczone dla młodzieży 16+ oraz osób dorosłych. Zachęcamy do udziału i przypominamy o obowiązkowych zapisach! więcej... Blog - obrazek tytułowy08-08-2022 09:38"Piątka z Wieliczki"Historia miasta Wieliczka, jak również parafii św. Klemensa, o której pierwsze wzmianki datowane są na XIII w., jest równie bogata, jak złoża soli, z którymi ta historia nierozerwalnie się wiąże. Właśnie dzięki kopalni, będącej jednym z najstarszych ośrodków górniczych w Europie, jest to miejsce, w którym stykają się losy tak wielu znanych i mniej znanych, a równie ciekawych ludzi, którzy przyjeżdżali tu do pracy i zakładali rodziny. Migracje te nie dotyczyły tylko ludności z okolicznych wiosek, ale także z innych – czasem odległych – ośrodków górniczych, jak np. Kaczyka w dzisiejszej Rumunii, z której inżynierowie wykorzystywali u siebie wielickie rozwiązania.więcej... Blog - obrazek tytułowy29-06-2022 10:38Konserwacja ksiąg metrykalnych z RybnejW ramach projektu Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej nie tylko digitializujemy jednostki. Część z nich jest również poddawana zabezpieczeniu konserwatorskiemu, gdyż ich stan zachowania uniemożliwia bezpieczną digitalizację. Działaniom tym zostało poddanych łącznie 158 jednostek archiwalnych: 117 ksiąg metrykalnych i 30 dokumentów pergaminowych ze zbiorów Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie oraz 11 jednostek z Archiwum Archidiecezji Lwowskiej. Dziś na podstawie jednej z nich, chcielibyśmy opowiedzieć Państwu o tym procesie.więcej... Blog - obrazek tytułowy06-06-2022 12:13Nihil obstat - dyspensy małżeńskie w aktach konsystorskichMałżeństwo w tradycji rzymskiej, germańskiej oraz judeochrześcijańskiej było podstawową instytucją społeczną, mającą przede wszystkim wymiar ekonomiczny i prokreacyjny. Głównym celem związku dwóch osób było powołanie na świat legalnego potomstwa, które miało w przyszłości dziedziczyć dobra po rodzicach, zachowując ich dorobek dla kolejnych pokoleńwięcej... Blog - obrazek tytułowy12-05-2022 09:35Digitalizacja archiwów kościelnych w Polsce. Dzieje. Metody. Osiągnięcia. SzkolenieTermin: 26 maja 2022 Godz.: 10.00–13.00 Wydarzenie odbędzie się w formule hybrydowej: stacjonarnie w auli budynku dydaktycznego UPJPII przy ul. Bernardyńskiej 3 w Krakowie oraz będzie transmitowane online na kanale YouTube JP2TV https://www.youtube.com/c/JP2TV Wstęp wolny (bez konieczności rejestracji)więcej... Blog - obrazek tytułowy20-04-2022 11:21Materiał o Cyfrowym Archiwum Archidiecezji Krakowskiej na antenie TVP KrakówJest nam bardzo miło poinformować, że Telewizja Kraków objęła patronatem medialnym portal "Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej". więcej... Blog - obrazek tytułowy31-03-2022 13:13Życzenia wielkanocneZ okazji zbliżających się Świąt Wielkanocnych chcieliśmy życzyć wszystkim użytkownikom naszego portalu zdrowia, spokoju oraz odpoczynku w radosnej atmosferze, życzy zespół Pracowni Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie oraz redakcja portalu Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiejwięcej... Blog - obrazek tytułowy03-03-2022 13:44Radio Kraków patronem medialnym Cyfrowego Archiwum Archidiecezji KrakowskiejJest nam bardzo miło poinformować, że Radio Kraków objęło patronatem medialnym portal "Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej".więcej... Blog - obrazek tytułowy15-02-2022 13:45"Gość Niedzielny" patronem medialnym projektu Cyfrowe Archiwum Archidiecezji KrakowskiejJest nam bardzo miło poinformować, że ogólnopolski tygodnik katolicki "Gość Niedzielny" objął patronatem medialnym portal "Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej".więcej... Blog - obrazek tytułowy08-02-2022 08:54Dislimitationis agrorum ecclesiae parochialis in Wrzawy, czyli krótki spór między panem a plebanemPodczas przeglądania źródeł archiwalnych badacze dziejów minionych mogą się niekiedy natknąć na wyjątkowe znaleziska. Taka sytuacja zdarzyła się w pracowni Digitalizacji i Inwentaryzacji Zabytków UPJP II, gdzie nasi archiwiści i skanerzyści trafili na szkic mapy topograficznej miejscowości Wrzawy z 1771 roku, będącej dodatkiem do sporu o jaki odbył się we wsi między panem a plebanem. Zapraszamy do wspólnego śledztwa, prowadzącego do rozwiązania zagadki i zaskakującego rozstrzygnięcia sprawy. więcej... Blog - obrazek tytułowy02-02-2022 14:40Portal historyczny Histmag patronem medialnym Cyfrowego Archiwum Archidiecezji KrakowskiejJest nam bardzo miło poinformować, że portal historyczny "Histmag.org" objął patronatem medialnym portal "Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej".więcej... Blog - obrazek tytułowy14-01-2022 11:02Rusza Cyfrowe Archiwum Archidiecezji KrakowskiejNaukowcy z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie od dwóch lat pracują nad stworzeniem portalu internetowego Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej. W całości będzie on gotowy do końca 2022 roku. Jednak już teraz można korzystać z pierwszych zeskanowanych i udostępnionych w Internecie materiałów z zasobów Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie oraz Archiwum Archidiecezji Lwowskiej. Są one dostępne pod adresem: caak.upjp2.edu.pl więcej... Blog - obrazek tytułowy05-01-2022 13:20Co kryją stare księgi? Sztuka iluminatorstwaLekcja ma na celu przybliżenie uczniowi, na czym polegała średniowieczna sztuka iluminacji ksiąg. Zaprezentowane ilustracje wskazują na ważną funkcję, jaką w dawnych rękopisach pełniły iluminowane inicjały a także całostronicowe miniatury – kolorowanka z wybranym motywem pomoże uczniowi wczuć się w rolę średniowiecznego iluminatora.więcej... Blog - obrazek tytułowy05-01-2022 13:16Co kryją stare księgi? InicjałLekcja ma na celu uświadomienie uczniowi, jak ważna w zamierzchłych czasach była sztuka kaligrafii. Przykładowe ilustracje wskazują na ważną funkcję, jaką w dawnych rękopisach pełnił inicjał – kolorowanka z wybranym inicjałem pomoże uczniowi wczuć się w rolę średniowiecznego iluminatora.więcej... Blog - obrazek tytułowy05-01-2022 13:11Co kryją stare księgi: Z czego składa się herb?Dawny herb to nie tylko tarcza i godło. Heraldyka (czyli nauka zajmująca się właśnie herbami) wyróżnia kilka jego elementów. Podstawą herbu była tarcza, pośrodku której umieszczano godło. Tarczę zdobiono kartuszem, na którego szczycie kładziono koronę heraldyczną. Korona łączyła tarczę (albo kartusz) z klejnotem – najważniejszą ozdobą herbu w postaci np. strusich piór, rogów albo skrzydeł. Poniżej artusza zawieszano order, którego kawalerem był właściciel herbu. Herby dostojników kościelnych upiększano dodatkowo np. infułą (mitrą), pastorałem oraz kapeluszem z chwostami – czyli frędzelkami, których liczba oznaczała godność kościelną.więcej... Blog - obrazek tytułowy05-01-2022 13:06Co kryją stare księgi? Dawne pismoWygląd pisma pozwala historykom określić czas powstania dawnych ksiąg, ponieważ w każdej epoce posługiwano się innym krojem liter. Średniowieczni kopiści pisali np. minuskułą karolińską, zafascynowani antykiem pisarze epoki renesansu wybierali już antykwę humanistyczną albo italikę, natomiast urzędnicy epoki nowożytnej posługiwali się zawiłą kurrentą. Nauki zajmujące się badaniem rozwoju pisma to paleografia i neografia.więcej... Blog - obrazek tytułowy05-01-2022 13:01Co kryją dawne księgi? ChronostychW dawnych dokumentach i księgach znajdują się przeróżne sposoby zapisu dat. Jednym z najciekawszych jest chronostych. Przybiera on najczęściej kształt łacińskiej sentencji, w której wyróżniono litery będące jednocześnie rzymskimi cyframi. Po ich zsumowaniu otrzymujemy datę. Ta niezbyt trudna łamigłówka – sprawiająca dziś sporo radości historykom i archiwistom – używana była do zapisu dat od wczesnego średniowiecza do XIX wieku, choć największą popularnością cieszyła się w XVIII stuleciu.więcej... Blog - obrazek tytułowy05-01-2022 12:36Nowe logo projektu Cyfrowe Archiwum Archidiecezji KrakowskiejTrzy złote korony w polu błękitnym – herb Aaron stał się inspiracją dla logo projektu Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej.więcej... Blog - obrazek tytułowy05-01-2022 12:26O pieczęciach. Część 1: WprowadzenieZapewne niejeden przechodzień, spoglądając w słynne „okno papieskie” przy ulicy Franciszkańskiej 3 w Krakowie, zastanawiał się, co skrywają mury Pałacu Arcybiskupiego. Uchylając nieco rąbka tajemnicy, parter prawego skrzydła pałacu zajmuje Archiwum Kurii Metropolitalnej, gdzie gromadzone są dokumenty i akta sięgające XV stulecia, jak choćby dyplomy pergaminowe czy zespoły Acta episcopalia i Acta officialia. W znacznie późniejszym zbiorze Acta gratiosa (Akta przywilejów i dyspens) zachowały się liczne odciski pieczętne należące do plebanów, dziekanów i komendarzy (administratorów) kościołów parafialnych. Podobne artefakty znajdziemy w zespole Akta dziekańskie, a także w księgach metrykalnych z XIX wieku. Zanim jednak przejdziemy do ich prezentacji i omówienia, warto powiedzieć kilka słów genezie samego tłoka jako środka uwierzytelniającego oraz nośnika treści ideowych.więcej... Blog - obrazek tytułowy05-01-2022 11:45Ogród Holandii w Archiwum Kurii Metropolitalnej w KrakowieRzecz o znakach wodnych. Znane z dzisiejszych banknotów i paszportów znaki wodne – z włoskiego zwane filigranami – dawniej służyły jako znaki firmowe producentów papieru. Dzięki temu te niewidoczne na pierwszy rzut oka obrazy wyciśnięte w papierze często pomagają historykom i archiwistom zadatować badaną księgę. Są jednocześnie przejawem ogromnej różnorodności i bogactwa dawnego świata znaków i symboli.więcej... Blog - obrazek tytułowy05-01-2022 10:29Żywieckie księgi metrykalne i co można w nich znaleźćKilka dni temu na biurka archiwistów Cyfrowego Archiwum Archidiecezji Krakowskiej w Pracowni Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków UPJP2 trafiły księgi metrykalne z parafii Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Żywcu.więcej... Blog - obrazek tytułowy04-01-2022 18:39Archiwum abpa Eugeniusza BaziakaLosy Archiwum Archidiecezji Lwowskiej obrządku łacińskiego (dziś Archiwum abpa Eugeniusza Baziaka) są niezwykle burzliwe. Akta wielokrotnie były przenoszone z miejsca na miejsce, zasób kilkakrotnie uległ rozproszeniu, aby po latach znów stanowić całość. Wojna, nieustanne przewożenie oraz złe warunki przechowywania (część akt została zalana) spowodowały, że wiele dokumentów uległo zniszczeniu a inne zaginęły. Jak to się stało, że archiwalia z terenu archidiecezji lwowskiej znalazły się w depozycie krakowskiej uczelni?więcej... Blog - obrazek tytułowy04-01-2022 18:23Co powie ryba? Czyli rozważań o intrygującej dekoracji karty pewnego rękopisu część 1więcej... Blog - obrazek tytułowy04-01-2022 18:17Czy dawniej biskupi wierzyli w horoskop?Złożone w archiwach stare rękopisy pełne są niezwykłej i często niezrozumiałej symboliki. Była ona czytelna dla wszechstronnie wykształconych przedstawicieli dawnych elit, sprawnie poruszających się po hermetycznym świecie znaków oraz ukrytych treści. Symbolika ta współczesnego odbiorcę czasem wprawia w osłupienie, czego doskonałym przykładem są znaki Zodiaku ilustrujące akta wizytacji biskupich diecezji krakowskiej z lat 1747-1748.więcej... Blog - obrazek tytułowy04-01-2022 18:08Różne oblicza ksiąg metrykalnychKiedy wertujemy kolejne księgi metrykalne w poszukiwaniu swoich korzeni, nie spodziewamy się odnaleźć w nich niczego poza rzędami i kolumnami rejestrów chrztów, zaślubin czy zgonów. Zdarza się jednak, że ten monotonny rytm zaburzą bardzo interesujące interludia...więcej... Blog - obrazek tytułowy04-01-2022 18:01O pieczęciach. Część 3: Pieczęcie parafialnePo wprowadzeniu do zagadnienia i prezentacji wybranych odcisków z zespołu Acta Gratiosa przechowywanego w Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie, w kolejnym tekście kontynuujemy tematykę oscylującą wokół problematyki pieczęci parafialnych.więcej... Blog - obrazek tytułowy04-01-2022 17:49Łosoś i ambrozjaCzyli rozważań o intrygującej dekoracji karty pewnego rękopisu część 2więcej... Blog - obrazek tytułowy04-01-2022 17:45Kęckie losy rodziny GrabowskichDo Krakowa przybył w 1797 roku w wieku 14 lat. Miał na sobie znoszoną kapotkę i dziurawe spodnie w paski. W ręku trzymał niewielki tobołek. Ambroży Grabowski – bo o nim mowa – zasłynął później jako wzięty antykwariusz i autor pierwszych przewodników po podwawelskim grodzie. Jednak miasto, któremu poświęcił całe swoje dorosłe życie, było jego przybraną ojczyzną – nasz bohater pochodził z niedalekich Kęt. Na ślady jego oraz jego rodziny natrafiamy w kęckich księgach metrykalnych parafii św. św. Małgorzaty i Katarzyny opracowywanych przez zespół Cyfrowego Archiwum Archidiecezji Krakowskiej.więcej... Blog - obrazek tytułowy04-01-2022 17:25Narodziny i śmierć w rodzinie Jordanów, czyli co kryją księgi metrykalneJeden z wcześniejszych wpisów na blogu portalu Sakralne Dziedzictwo Małopolski otworzył niejako cykl opowieści o różnych obliczach ksiąg metrykalnych, digitalizowanych w ramach projektu Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej. Pozostając w parafii świętych Szymona i Judy Tadeusza w Kozach przenosimy się tym razem do połowy XVIII wieku, kiedy właścicielami majątku dworskiego i kolatorami miejscowej świątyni byli Jordanowie z Zakliczyna herbu Trąby. Ta wielce zasłużona w dziejach Rzeczypospolitej rodzina szlachecka weszła w posiadanie Kóz poprzez związek Rogacjana (sic!) Spytka Jordana z Teresą z Russockich z Brzezia herbu Zadora (do zaślubin doszło około 1740 roku). Nowy dziedzic włości był osobą publiczną, bowiem na przestrzeni całego swojego życia piastował różne urzędy ziemskie w księstwie oświęcimsko-zatorskim, począwszy od podczaszego i podstolego, a kończąc na wojskim i chorążym tuż przed śmiercią w 1777 roku. więcej... Blog - obrazek tytułowy04-01-2022 17:15Na tropach archiwalnych tajemnic – projekt z finansowaniem Ministerstwa Nauki i EdukacjiZ przyjemnością informujemy o sukcesie Pracowni Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, której projekt „Na tropach archiwalnych tajemnic” uzyskał finansowanie w konkursie „Społeczna odpowiedzialność nauki” – moduł „Popularyzacja nauki i promocja sportu” organizowanym przezMinisterstwo Nauki i Edukacji.więcej... Blog - obrazek tytułowy04-01-2022 15:07Introligatorski recykling, czyli kilka słów o oprawianiu ksiąg metrykalnych pergaminowymi rękopisamiWbrew popularnemu powiedzeniu zdarza się nam oceniać książkę po okładce. Dotyczy to zarówno współczesnych czytelników, jak i badaczy dawnych woluminów – archiwistów, historyków czy bibliologów – dla których oprawa sama w sobie może być pierwszorzędnym zabytkiem, niemającym wiele wspólnego z treścią oprawianej księgi. Przypadek taki ilustrują cztery XVII- i XVIII-wieczne tomy pochodzące z zespołu metryk parafii św. Katarzyny w Czechowicach-Dziedzicach.więcej... Blog - obrazek tytułowy09-11-2021 17:29Chronostychy księdza Jana TwaruszkiZanim pod koniec XVIII stulecia w parafiach monarchii Habsburgów ujednolicono metodę prowadzenia ksiąg metrykalnych, plebani dokonywali wpisów na różne sposoby – dlatego, przeglądając dawne rejestry metrykalne, raz za razem natrafiamy np. na interesujące notatki prowadzone na marginesach oraz ciekawe rozwiązania zapisów dat. Jednym z tych ostatnich jest rzadko spotykany w metrykach CHRONOSTYCH.więcej... Blog - obrazek tytułowy21-04-2021 09:34O pieczęciach. Cześć 2: Acta GratiosaW poprzednim wpisie przedstawiliśmy genezę i znaczenie pieczęci parafialnych i dekanalnych, które rozpowszechniły się na terenach polskich na przełomie XVIII i XIX wieku. Część z nich (a także kilka innych typów) zachowało się w zbiorze Acta Gratiosa przechowywanym w Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie.więcej... Blog - obrazek tytułowy05-01-2021 10:18Konserwacja archiwaliów z Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie oraz z Archiwum Archidiecezji LwowskiejUniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie w ramach projektu Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej realizuje zadanie polegające na zabezpieczeniu konserwatorskim najcenniejszych ksiąg metrykalnych i wybranych dokumentów pergaminowych z zasobów Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie oraz metrykaliów z Archiwum Archidiecezji Lwowskiej. Materiały te zostaną następnie zdigitalizowane i udostępnione na portalu internetowym Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej.więcej... Blog - obrazek tytułowy30-09-2020 11:21Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej na konferencji w BrzeguW dniach 25-27 września w Brzegu odbędzie się VII. Ogólopolska Konferencja Genealogiczna. Drugiego dnia obrad, w sobotę 26 września o godzinie 12-ej dr Piotr Kołpak z Pracowni Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków UPJPII wygłosi referat Źródła metrykalne w archiwach archidiecezji krakowskiej i diecezji bielsko-żywieckiej digitalizowane w projekcie „Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej”.więcej... Blog - obrazek tytułowy14-05-2020 11:43Mały słownik qualitas mortisEpidemie grypy, zgorzel, puchlina brzuszna czy zapalenie płuc. To częste powody zgonów odnotowywane w rubryce „Morbus et qualitas mortis” (Choroba i przyczyna zgonu) w dawnych, galicyjskich księgach zmarłych. Większość z tych dolegliwości zapisywano w brzmieniu łacińskim albo zapomnianym już języku zwyczajowym. Badacz – czy to profesjonalny historyk, czy genealog-amator – analizujący te rejestry niejednokrotnie staje zatem przed trudnym zadaniem rozszyfrowania owych meningitisów, omephalitisów czy palpitatisów cordisów. Dlatego zamieszczamy tu poprzedzony niewielkim wstępem słownik terminów, którymi lekarze i kapłani spisujący metryki określali przyczyny zgonów w dawnej Galicji.więcej... Blog - obrazek tytułowy31-03-2020 11:40Pracownia po remoncie!Pracownia Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków UPJPII mieszcząca się w przyziemiu budynku przy ul. Bernardyńskiej 3 przeszła gruntowny remont dzięki, któremu została przystosowana do potrzeb projektu „Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej”.więcej... Blog - obrazek tytułowy07-01-2020 12:49Remont Pracowni Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków UPJPIIRusza remont pomieszczeń zajmowanych przez Pracownię Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków UPJPII w przyziemiu budynku przy ul. Bernardyńskiej 3. Prace są prowadzone w związku z realizacją przez Uniwersytet Papieski projektu „Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej” dofinansowanego ze środków unijnych i potrwają do końca marca 2020.więcej... Blog - obrazek tytułowy02-01-2020 12:57Cyfrowe Archiwum Archidiecezji KrakowskiejW styczniu 2020 roku Pracownia Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II rozpocznie realizację projektu Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej, dzięki któremu bezcenne zasoby archiwalne zostaną w pełni zdigitalizowane, opracowane i udostępnione w Internecie. Prace nad portalem internetowym potrwają do końca 2022 roku.więcej...